Archief Dorpsbelang Tzummarum |
Kroniek Tzummarum
![8443](https://oudtzummarum.nl/wp-content/uploads/2023/10/8443.jpg)
Kroniek Tzummarum. Samenstelling Wietse Leistra.
Anno; 700 à 800. Een invloedrijke Fries met name Tjedmar vestigt zich hier met der woon.
Zijn woonstede werd door de bewoners van de omgeving “Tjedmarhiem” of “Tjedmarhum” genoemd; w. z. huis en erf van Tjedmar. Langzamerhand kwam Tjedmarum en eindelijk de tegenwoordige naam ”Tjummarum.”
900 à 1000. Stichting der “Staten” of “Stinsen “, later Roorda- of Roordasma en Harkema State genaamd. Godeirinus Roorda van Tjummarum trekt mee ter Kruistocht naar ’t Heilige land.
1170-1180. Stichting van een klooster door Sybo van Lidlum, een zeer vermogend man geboortig uit Tjummarum. ’t Klooster wordt naar hem Klooster Lidlum genoemd.
1353.1369. De geleerde Theodurus van Tjummarum is Abt van ’t KloosterLidlum.
1399. Hertog Albrecht van Beijeren schenkt aan Goslik Heslinga de leenheerlijkheid.”Tjumtnarum.” Daaronder begrepen Oosterbierum, Tjum, Franeker, Midlum, Ludingakerk, Herbayum, Achlum en Hitzum.
1400-1500. Voortdurende twisten tusschen de Roordema’s van Tjummarum en de Abten van Klooster Lidlum.
1468-1471. Ruurd Roordama van Tjummarum is Abt van ’t Klooster Lidlum.
1474. 24 october. Het Nonnenklooster Bethanië te Tzummarum.
Bij akte van 24 oct. 1474 werd de testementaire beschikking van Johannes Roorda uitgevoerd.
1479. Roordama State belegerd, ingenomen en verbrand door Wijbe van Grovestins van Engelum, in verbond met de kloosterlingen van Lidlum.
1516 De zwarte hoop plundert Tjummarum.
1572. Geheele verbranding van de Tjummarumer Pustorie.
1572 Het Nonnenklooster Bethanë werd door de watergeuzen overvallen en in brand gestoken.
1572 plunderden de geuzen het Klooster Lidlum en de Spanjaarden gebruikten het als Kazerne.
1577. De Abt van Klooster Lidlum veroordeeld om de Pastorie te Tjummarum weer op te bouwen.
1578. De laatste R. K. pastoor Rudolfus.
1784. Er bestaat hier nog een doopsgezinde kerk, of ”vermaning.”
1804. 11 augustus. Te koop de huizinge Harkema-State aan de oude Dijk te Tzummarum, groot 91 pondematen. (Wumkes)
1821. 7 augustus Inwijding van een nieuw orgel in de kerk te Tzummarum door Ds. Canne, maker van Dam te Leeuwarden. (Wumkes)
1832. 9 Juli. Armenhuis gebouwd in de Kleine Buurt.
1832. Stichting van een school in buurt naast ’t arm huis.
1837. 18 februari Verkocht in de Witte Zwaan te Tzummarum een huizinge „de Oude Vermaning” genaamd, bewoond door L. N. Kamsma. (Wumkes)
1849. Oprichting der Begrafenis- Vereeniging.
1852. 29 oktober J. J. van Dieken te St. Jacobi krijgt vergunning om een korenmolen te bouwen onder Tzummarum. (Wumkes)
1854. Ds. Cannegieter komt hier als predikant.
1861. Mr.J. Zeven komt hier als hoofdonderwijzer.
1861. Aanleg van den kunstweg door’t dorp.
1862. Oprichting van de Vereeniging Nut en Genoegen.
1868. In het voorjaar 8 april werd in Tzummarum de rederijkerskamer Onno Zwier opgericht.
1874. Oprichting van de naai- en brei school (door ’t .Nut”).
1874. Mr. A. Zuur, komt in Tjummarum als hoofd der school.
1874. De eerste Gemeente-Ontvanger komt in Tjummarum.
1876. Bouw van de Nieuwe Herv. Kerk.
1878. De eerste Rijks-Ontvanger komt in Tjummarnm.
1879. ’t Dorpsarmhuis wordt gemeentelijk.
1879. Oprichting der Vereeniging voor Volksvermaken.
1879. 22 januari. Te Tzummarum wordt veel gebrek geleden.
Armvoogden zullen nu vlas laten bewerken tot werkverschaffing. (Wumkes)
1881. Einde van ’t floreenrecht inzake kerkelijk beheer.
1882. Mr. P. J. Ennema treedt als on derwijzer in dienst (l5 Juli).
1882. J. Veenstra benoemd als bode van Nut en Genoegen.”
1883. Oprichting van ’t “Noorderlicht” tegenwoordige Sociteit.
1884 tot 1892 . In de voormalige herberg ,,De Harmonie”. zijn op de bovenverdieping de kerkdiensten van de Afgescheidenen gehouden.
1885. Oprichting van”Zanglust en Vriendschap.
1887. Viering van ’t 25.jarig bestaan van “Nut en Genoegen.”
1887. Oprichting der Coöp. Stoomzui velfabriek.
1894. Oprichting der vrijz. Zondagsschool.
1895. 3 november. Oprichting Fanfare-corps Cresendo.
1896. Afschaffing der kermis (12 Mei).
1896. De Tjummarumervaart geslat.
1896. Oprichting van de “Onderlinge Paarden-verzekering.”
1897. De vaart door’t dorp gedempt. 1898. Ds. J. Mees komt hier als predikant.
1897. Openbare school gebouwd .(de Haven).
1899. Afschaffing der afzonderlijke dorpshuishoudingen.
1902. Viering van ’t 40-jarig bestaan van “Nut en Genoegen.”
1902. Oprichting van het klein orchest.
1902. Opening van den Spoorweg,
1903 Bondspartij Tzummarum
1904. Koninklijke goedkeuring der statuten van “Nut en Genoegen.”
1904. Oprichting der afdeelingen van N. en G., .Ontwikkeling en Ont spanning,” de Spaarbank en “Floralia.”
1904. Oprichting Afslagvereeniging.
1905 De eerste steen gelegd voor Chr. School door de heer J.J.Roorda.
1905. Bouw Geref.Pastorie en Schoolhuis.
1906. Oprichting van de Afdeeling “’t Groene Kruis.”
Ook werd de Vrijzinnige Zondagsschool opgericht.
1906. 1 januari is te Tzummarum een school voor Chr.Nat. onderwijs geopend.
1907. Oprichting van de “IJsclub.” 1908.
Mr. v. d. Tol komt als hoofd der school (1 Maart)
1909. Aanneming als Afdeeling van N. en G. de Zondagsschool.
1911. Nieuwe bestrating door ’t dorp.
1911. Stichting van de Gasfabriek.
1912. Joh. Cammenga’s 25-jarig jubileum als onderwijzeres (15 Februari).
1912. Viering van ’t 50-jarig bestaan van “Nut en Genoegen” (28 Februari).
1914 10 september. Korenmolen “Windlust” afgebroken.
1915 werd met een commissie uit het Nut en de vereniging kleine landgebruiker de “Coöperatieve Spaar en Voorschotbank” in het leven geroepen.
1916. Ds.J. van Veen wordt hier predikant tot 1945.
1924 werd een Bewaarschool opgericht, gesteund door het Nut.
1924 24 juli eerste steen Gerf.Kerk aan de Buorren.
1925. Oprichting De Bazuin.
1932. Zeedijkverhoging.
1934. Tonido opgericht.
1935. 26 september ramp aan de kust 4 vissers verdronken.
1936. Pinkstermaandag opening Badgelegenheid Koehool.
1937. De voetbalvereniging V.V. opgericht.
1937 het 75 jarig bestaan van het NUT werd groots gevierd met een receptie, voorzitter was de heer Pannegieter. Willem Koning werd erelid.
1942. Leo Vogels wint de 2e prijs P.C.
1951 Swaerderbuorren terpopgraving van grafveld ca. 700 na chr.
1953. Tzummarum. Alle straten hebben nu een officiele naam gekregen.
1955 “Het Wapen van Barradeel “ van Doede Dijkstra aangekocht door de “Vereniging Nut en Genoegen” en daarna steeds verpacht.
1957. Bouw Nij Bethanië.
1961 Tzummarum wint Freulepartij.
1962. Sjoerd Heeringa wint P.C.
1970. Zeedijkverhoging en sloop van veel huisjes.
1974. Opening recreatiepark.
1977. Opening Sporthal.
1979 100 jarig bestaan V.v.V
1989 Feestelijke opening van de nieuwe Chr.school ”De Schalmei”.
1990. Tzummarum wint Freulepartij.
1997. De Aanvullende Opvang voor asielzoekers in Tzummarum van start.
2000 Emigranten reunie in de sporthal.
2002. 140 jarig jubileum “Nut en Genoegen”
2004. augustus, onthulling monument Visserij.
2007. Tzummarum wint Freulepartij.
Heb je op- of aanmerkingen over dit archief-item? Maak dan gebruik van de onderstaande envelop!
*Vermeld altijd de titel van het archief-item in het onderwerp of het bericht.