Foto l. boven: Hendrik en Griet Klaver-van der Veen.
Foto l. midden: Drijfjacht, v.l.n.r. Jabik Bierema, Johannes Brandsma, Berend Hoekstra, Klaas van Piet Bets Bierema, Lieuwe Brandsma,en Piet Bets Bierema.
Foto l. onder: Ruurdtje, Johannes, Engeltje, Lieuwe en Jantsje.
Foto r. boven: Toen Johannes van Lieuwe en Jantsje klein was, herkende je hem op schoolfoto’s direct aan zijn donker krullend haar en zijn getinte huidskleur.zie jongetje op foto.
Foto r onder: Breiende Jantsje bijna ten voeten uit.

Tebek yn’e tiid no 80 februari 2015.

We gaan nog even naar de vorige aflevering want ik maakte daar een fout. Twee broers van Samme de Vries de schoenmaker, Fokke en Willem trouwden met de zusters Anne en Sijke uit Oosterbierum. Dubbele familie dus, die ook met hun gezin naar Canada vertrokken. Hendrik Klaver de fotograaf trouwde met Griet, een zuster van die Anne en Sijke, en niet met een zuster van Samme zijn vrouw zoals ik eerder schreef. Binnen 24 uur nadat de Silhouet verscheen vertelde Eelke Goodijk me dat. En diezelfde zondagavond mailden Wijbren en Liza Zijlstra-van der Veen me ook al. Want Liza haar heit Daniël was daar weer een broer van. Hun omke Hendrik Klaver was in Canada ook fotograaf geweest en had daar ook menig kiekje gemaakt. En het mooie is, mailde Liza me 2 uur later, dat omke Hendrik het stukje ook al gelezen heeft. En er werd een foto van het echtpaar aan toegevoegd.
Doedestiids wennen Lieuwe en Jantsje Brandsma-Plantinga mei hun bern op húsnûmer tsien, schreven we de vorige keer. Daar gaan we dus nu mee verder. Natuurlijk kende ik zoals iedereen in die tijd Lieuwe en Jantsje wel. Maar daar hield het bij mij wel mee op, Want ze woonden niet bij ons in de buurt. Met hulp van de pakesizzers Piet en Lieuwe hebben we toch wat op papier kunnen zetten. En foto’s had Piet “bij de vleet” dat scheelt. Lieuwe sr. is in 1887 in Twijzel geboren, en de geaardheid van die heidebewoners nam hij mee naar de Bjirmen want het timmermansgezin van Johannes Brandsma verhuisde naar Sexbierum, waar de bouwactiviteiten van de aannemer werden voortgezet. Zo weet ik dat de woning Terp 25, hoek Rients Westrastrjitte o.a. door hem gebouwd is. Jan Pieters Goodijk was volgens mij toen de opdrachtgever. Dat is de woning van waaruit Rients Bantema later zijn Volkswagen busjes verhuurde.
De timmerman uit de woudstreek is niet oud geworden want in 1915 overleed hij op 52jarige leeftijd. Toen ús heit in de dertigerjaren nogal wat woningen aan de Nije Dyk (Adelenstrjitte) bouwde, was Lieuwe daar werkzaam als opperman. Ook bij timmerman Banning van de Alde Buorren heeft hij dat beroep uitgeoefend. Je moest hem vooral niet voor de voeten lopen werd me gezegd, want daar had hij een gruwelijke hekel aan. Toch nam hij pakesizzer Piet wel mee naar het kaatsveld. Mijn beeld van hem is: Het jachtgeweer over de schouder en langzaam fietsend door de dreven rondom onze dorpen gaan. Geen “Blik op de weg” maar traag trappend links en rechts kijkend of er ook wat van zijn gading in het veld te zien was. Zijn zoon Johannes was dat gedrag als jager en eierzoeker trouwens ook niet vreemd. Lieuwe zijn vrouw, Jantsje was in 1896 geboren en afkomstig van Franeker en ook gewend die “taal” te sprekken en die vooral niet te ”ferbrekken” Het was een fleurige tante met pretlichtjes in de ogen. Als de “ouden van dagen” van hun jaarlijkse uitstapje terug keerden op het plein van de Openbare school, was ze na de toespraken van Jan van der Mei of Rients Bruinsma er als de kippen bij om de polonaise mee te dansen. Lieuwe en Jantsje kregen drie kinderen: Johannes, Engeltje en Ruurdtje.
Johannes trouwde met Anne de Jong en ze gingen eerst aan de zeedijk wonen en later in het dorp. Hun jongens Lieuwe, Piet en Johannes waren net als hun heit op de sportvelden zeker geen onbekende verschijning. Toen Johannes van Lieuwe en Jantsje klein was, herkende je hem op schoolfoto’s direct aan zijn donker krullend haar en zijn getinte huidskleur.
Zijn mem noemde hem “oons Hannie”
Toen krijgsman Hannibal meer dan tweeduizend jaar geleden met zijn 100.000 soldaten en 36 olifanten over de Alpen trok om de Romeinen te verrassen, kon hij niet vermoeden dat er later in de Bjirmen een naamgenoot op jacht zou gaan. Bij zijn terugkomst in het dorp bungelden de hazen en eenden dan aan het stuur van zijn fiets met “broodtsjezadel”. Ik denk dat zijn mem de eerste aanzet voor die bijnaam gegeven heeft en dat zijn pasfoto naast de afbeelding van die krijgsheer de rest heeft gedaan. Verder heb ik nog opgeschreven dat er van Lieuwe drie zusters in ons dorp woonden: Elizabeth, beter bekend als Bet, trouwde met Klaas Bierema. Jarenlang woonden ze in de in de stenen woningen “1918” aan het Molepaed. Piet en Jan waren hun zonen, die de verlengnaam Bets hadden. Jitske, afgekort Jikke, trouwde met Berend Hoekstra, ze woonden ook een tijdlang aan het Molepaed maar dan in de houten noodwoningen. Later aan de van Haersoltestrjitte. Dieuwke, zeg maar Djoke, trouwde op wat oudere leeftijd met Jabik Bierema. Volgens mij eerst op de Kninefokkerij en later nog aan de Boargemeester Dukerstrjitte. Helemaal zeker weet ik het niet. We noemen deze familie even omdat we de mannen op een foto terug zien als ze op drijfjacht zijn geweest.
De volgende keer gaan we terug naar het jaar 1943 als een Amerikaanse vlieger onnodig uit een vli egend fort springt en hier aanspoelt.

Groeten, Harm.